Oké, waar beginnen we?
Ten eerste moet je weten...
...dat het een kartel is.
KARTEL
HARDE
DREIGEMENTEN
Of we zeggen dat het...
...communistisch is.
MILJOENENBOETES
Of een terreurbewind.
GEHEIM AGENTEN
Of zoals de maffia.
MAFFIA-ACHTIG REGIME
Niemand houdt de Federatie van Ahornsiroopproducenten tegen.
AHORNSIROOP 'GESTAPO'
STRENG MISLEIDEND
WIE MAG KOPEN WIE MAG VERKOPEN
Ze namen al mijn siroop af.
PRIVÉDETECTIVES
IN DE GATEN WORDEN GEHOUDEN
Ze namen ons ons recht op meningsuiting af.
PRODUCTIEQUOTA
PRODUCTIE GEGIJZELD
CONTROLE KWIJT
De federatie staat bij ons in de schuld.
Ze maken van ons allemaal criminelen.
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS
In Canada is het een belediging om nepahornsiroop te serveren.
Net als wanneer men in Frankrijk in plaats van wijn...
...water serveert.
Ahornsiroop hoort voor de Québécois niet alleen bij de cultuur...
...het zit in ons bloed.
Ik zou niet weten wat ik zou doen zonder ahornsiroop in mijn leven.
Als je in Canada opgroeit, zie je overal ahornsiroop.
Er staat een ahornblad op onze vlag als symbool van 't land.
Het is zoiets als honkbal voor de Amerikanen.
Het is ons nationaal erfgoed.
En we slaan het op in onze wereldwijde strategische opslag.
Het is het Fort Knox van Canada.
Eén vat is ongeveer $1800 waard.
Ongeveer 30 keer meer dan olie.
Als je wilt werken met ahornsiroop...
...heb je te maken met de federatie.
Het werd een lucratieve sector.
Toen veranderde het van een trotse sector...
AHORNSIROOPADVOCAAT
...in huurlingenwerk.
De federatie noemt me een 'rebel in het systeem'.
Ik rebelleer...
...zodat producenten hun vrijheid terugkrijgen van deze maffia.
Ze spelen met woorden als 'maffia'.
'Onze siroop is niet meer van ons.'
O jee, straks pleng ik nog een traantje.
Het is sexy om iets controversieels te verkopen...
...maar ken je alle feiten wel?
We wilden dit systeem, dat willen we nog steeds.
Meer dan 80 procent.
Er is een oorlog gaande...
...in de ahornsiroopsector...
...tussen vrije markt-aanhangers...
...en mensen die trots zijn op deze federatie.
In die situatie kon diefstal van ahornsiroop plaatsvinden.
Op 24 augustus 2012...
...diende de Federatie van Ahornsiroopproducenten...
...een klacht in bij de Sûreté du Québec, het provinciale politiekorps...
...wegens diefstal.
Het misdrijf was zeer ongewoon.
Het draaide niet om bloed of haar.
Het draaide eenvoudigweg om ahornsiroop.
Alsof iemand melk uit je koelkast had gestolen...
...en je de politie belde:
'Iemand heeft mijn melk gestolen.
Zoek de melk.'
Er zit geen gps op siroop. Hij heeft geen serienummer.
Het ergste is dat hij eetbaar is.
Dus vormden ze een speciaal rechercheteam...
...van 250 rechercheurs.
Het was de grootste plaats delict die ze ooit onderzochten.
Tijdens de eerste twee weken...
...was de politie vooral bezig...
...uit te zoeken welke vaten leeg waren...
...en welke vol.
Toen we de vaten inspecteerden, zagen we er eentje met een roestrand.
STEM VAN DE HOOFDRECHERCHEUR
Siroop zweet niet.
Zelfs als het koud is, laat 't geen ring achter, zoals 'n glas.
We openden ze.
Ze waren met water gevuld.
Aan het einde van het onderzoek...
...was ontdekt dat 9561 vaten waren gestolen.
Die waren meer dan $18 miljoen waard.
Het was de grootste diefstal ooit in Quebec.
Canada heeft 'n netelig probleem...
...met ahornsiroop.
Een groot deel ervan is gestolen...
...uit een strategische opslag van ahornsiroop in Quebec.
O JEE POE, ZEG
Siroop en zonde
Toen ik over de diefstal hoorde...
...dacht ik: meen je dat serieus?
Het zou minder verrassend zijn als het cocaïne was...
...maar het was siroop.
Hier is Carolyn Jarvis.
Goedenavond en welkom bij 16×9.
Is het tijd voor een nieuwe aanpak?
De journalistiek die ik bedrijf...
...kan mensenlevens veranderen en soms ook wetten.
Maar dit gaat over ahornsiroop.
Mijn aanpak is mensen aan te spreken...
...en ze te vragen hun verhaal te vertellen.
Mogen we iets vragen over uw rol in de diefstal?
Ik heb alles aan de politie verteld.
Geen commentaar.
Mag ik met u praten?
Er is maar één versie van de waarheid: de waarheid.
Die proberen we te ontsluieren.
Wat gebeurde er echt?
Wat is de tijdslijn van de gebeurtenissen?
Tijdens het onderzoek besefte ik...
...dat het allemaal was begonnen met de federatie.
HOOFDKANTOOR LANDBOUWVAKBOND
Quebec wordt het Saoedi-Arabië van ahornsiroop genoemd.
De federatie is dan de OPEC.
Het is een legaal kartel met een verreikende macht...
...met het doel de prijzen stabiel te houden.
FPAQ - QUOTA PRODUCENTEN
Er wordt een quotum afgedwongen dat oplegt...
...hoeveel ahornsiroop er mag worden geproduceerd.
OOGST
Een productieoverschot gaat...
...naar de strategische opslag van ahornsiroop.
STRATEGISCHE OPSLAG
Dit is de reservevoorraad van ahornsiroop voor de hele wereld.
PRODUCENTEN QUOTA - OOGST
Bij lage productie...
...wordt die siroop verkocht.
CONSUMENTEN
Het gaat om vraag en aanbod.
Sommige producenten vinden het prettig, omdat de prijs niet verandert.
Maar er zijn nu veel boze mensen in Quebec...
...die 'n vrije markt willen en geen systeem dat zegt...
...wat wel en niet mag. Dat vinden ze onprettig.
Ik droomde er altijd van dat mijn man en ik...
...konden genieten van ons pensioen in ons suikerbos.
De federatie bestond al toen ik siroop ging produceren.
Tot 2000 waren er geen problemen.
Maar toen wilde de federatie de macht overnemen.
Federatie heeft overschot...
...nu wil het de controle.
De federatie wil bepalen wie de siroop koopt en verkoopt.
ahornsiroopproducenten moeten zich aan de regels houden
De federatie richtte een speciaal verkoopagentschap op...
...zodat we aan niemand anders konden verkopen.
In het reglement van de federatie staat...
...dat het sap dat door mijn ahornboom stroomt, van hen is.
Meer dan 90 procent van de producenten was tegen het nieuwe systeem.
We verloren onze vrijheid.
Dus hield niks me tegen te vechten.
Uit frustratie stapten sommige boeren over naar de zwarte markt
zwarte markt
Ik vecht ervoor dat iedereen...
...buiten het systeem van Quebec om mag verkopen.
Het is de federatie of vrijheid.
Ik heb de zwarte markt niet nodig.
Ik hou me aan de regels...
...ik probeer rond te komen en ik ben trots op wat ik doe.
Ik wil dat mijn kinderen me bewonderen zoals ik m'n vader bewonderde.
Mijn vader was de tweede vicepresident van de federatie.
Mensen als mijn vader vochten hard en riskeerden alles...
...en dankzij hen zijn we hier.
Ik weet nog dat ik met mijn vader naar siroopcongressen ging.
De zaal zat halfvol en er zaten alleen oudere mensen.
Toen was het een vrije markt, maar veel mensen gingen failliet.
Siroop In Zwaar Weer
oogst siroop valt tegen
Minste Siroop In Tien Jaar
Ik weet nog dat de buren alle ahornbomen omhakten.
Ze dachten meer te verdienen...
...aan het hout dan door de bomen af te tappen.
De sector lag op zijn gat.
De boeren organiseren zich
Toen ging de federatie het aanbod van siroop reguleren.
Eerst waren mensen ontevreden...
...maar toen gingen de prijzen omhoog.
PRIJS VAN SIROOP ($ PER lb.)
Tegenwoordig zie je jonge mensen op de congressen.
Er is een toekomst.
Het is een succesverhaal...
...maar daar praat niemand over.
Siroopoorlogen
Producenten zoals Angèle Grenier zeggen dat de federatie 'n stel boeven is.
De federatie zegt dat de siroop hier van hen is.
Het is pesterij en intimidatie.
Het ene juridische gevecht na het andere. Ik heb er 'n stapel van.
Ik zit in een soort vagevuur.
Je ziet altijd dezelfde mensen op tv.
Het is makkelijk voor hen om kritiek te leveren.
Wat wil je dan?
Een vrije markt?
Dat hebben we geprobeerd en het mislukte.
Genoeg aangerommeld.
Toen het politieonderzoek begon, waren er geen specifieke verdachten.
In eerste instantie was iedereen verdacht.
ONDERZOEKSRAPPORT
Tijdens het onderzoek werd met meer dan 223 getuigen gesproken.
V: Hebt u de vaten met siroop aangeraakt?
A: Nee, ik denk het niet.
Door de ene na de andere te spreken...
...bouwde de politie bewijs op tegen een aantal mensen.
Avik Caron was een van de eigenaars van het pakhuis.
Voordat hij het pakhuis kocht...
...was hij veroordeeld voor verzekeringsfraude...
...wegens betrokkenheid bij een nepdiefstal van een auto.
Hij had dus al iets frauduleus gedaan.
Iemand van de federatie had een andere theorie...
...over de leider die achter de diefstal zat.
In 2003 is ahornsiroop gestolen
Die diefstal is nooit opgelost.
iemand werd onderzocht...
...Mr Richard Vallières.
Er was geen bewijs...
...maar Mr Vallières bekende...
...te hebben gehandeld...
...in siroop op de zwarte markt
Ik denk dat de federatie vanaf het begin...
RICHARD VALLIÈRES' ADVOCAAT
...toen ze een zondebok nodig hadden...
...direct zeiden: 'Vallières'.
Vallières was waarschijnlijk de bekendste zwarthandelaar in Quebec.
Op de zwarte markt...
...verkopen producenten wat ze over hebben...
...aan zwarthandelaren...
...die 't dan aan exporteurs verkopen.
Het is illegaal...
...omdat je autorisatie moet hebben om te kopen en verkopen.
Dus kun je een boete krijgen.
Mijn cliënt kreeg een boete van meer dan een miljoen dollar...
...en daar profiteerde de federatie van.
ZWARTHANDELAAR SIROOP
Als je Richard Vallières ziet...
...denk je niet aan drugs, wapens en geweldsmisdrijven.
Dit is een kerel die in de siroopsector werkte...
...wiens vader een suikerhut had...
...en zich niet aan de regels hield.
Hij trok zich niets aan van de federatie.
We kennen die meneer allang.
We dachten: misschien leidt hij ons ergens heen...
...omdat hij weet hoe je ahornsiroop op de zwarte markt verkoopt.
Er wordt gespeculeerd...
...dat de siroop uit de provincie is verdwenen...
...richting de VS of Europa.
Hoe raak je zoveel siroop kwijt?
Hoe sijpelt die het systeem weer in?
AHORNSIROOPEXPORTEUR
Ik was de enige in New Brunswick ...
...die ahornsiroop kocht en het exporteerde naar de VS en Europa.
Ik kocht van grote producenten zoals Richard Vallières...
...maar ik koop ook van kleine producenten.
Angèle Grenier zei: 'Ik kan je siroop verkopen.'
Ze ergerde zich aan de federatie.
Ze kreeg nog geld van ze.
Het systeem in Quebec...
...lijkt...
...op 'n prostitutiemarkt.
De producenten werken erg hard...
...maar de federatie krijgt dikke salarissen uitbetaald.
Als een pooier.
Omdat hij in New Brunswick werkt, valt Étienne niet...
...onder de federatie in Quebec.
Maar de federatie zegt...
...dat hij de wet overtreedt door met producenten in Quebec te werken.
De federatie zegt dat het een zwarte markt is...
...maar dat is niet zo.
Ik heb een vergunning in Ottawa en daar is het een vrije markt.
Ik heb geen contract getekend met dit syndicaat...
...dus ik blijf vechten.
Nu doe je alles erin.
Nu ga ik een beetje roeren.
Oké, Katrina.
Het verandert zo in suiker.
Een trio van drie.
Omdat ik me niet aan hun regels hield...
...kreeg ik een boete van $50.000.
Eerst hadden we een paar advocaten...
...maar die deden het alleen om het geld.
Toen kwamen we bij Hans Mercier en hij wilde het gevecht aangaan.
Als op 'n feestje wordt gevraagd: 'Wat voor zaken doen je?'...
...zeg je: 'Siroop.'
Meestal lachen ze. 'Echt?' Dan zeg ik: 'Ja.'
De federatie had eerst goede bedoelingen.
Ze wilden het inkomen van de producenten stabiliseren.
Maar toen ontwikkelden ze een systeem...
...dat steeds ongezonder werd.
Jarenlang schilderden ze de rebellen af als boeven...
...als mensen die het systeem omzeilden om geld te verdienen...
...maar dat is gewoonweg niet waar.
Dit zijn goede mensen.
Maar ze krijgen boetes van honderdduizenden dollars...
...soms van miljoenen.
Ik ben zo iemand die 't wil veranderen als hij dat ziet.
Een van de grootste gevechten was 'n tijd geleden...
...dat die boetes ongrondwettelijk waren.
verzoek dat dit bevel wordt ingetrokken
Ik won het hoger beroep.
Ahornsiroopkoper wint hoger beroep:
het vonnis roept blijheid en verdriet op.
Zo'n halfjaar later...
...maakte de regering een wet om het terug te draaien.
HOOGGERECHTSHOF
ZEGT NEE
TEGEN BOEREN
Zo machtig is de federatie.
Ze maken de regels, passen ze toe en innen de boetes.
Rechter, jury en beul.
Het bewijs dat we in het pakhuis vonden...
...vinger- en voetafdrukken, krassen...
...hielp de politie een zaak op te bouwen.
De chauffeurs van de federatie gebruiken speciale heftrucks...
...omdat die geen krassen achterlaten.
STEM VAN DE HOOFDRECHERCHEUR
Maar op de lege vaten zaten krassen aan de zijkant.
Die waren door een heftruck veroorzaakt.
De recherche onderzocht waar de heftrucks gehuurd waren...
...en gingen van de ene verhuurder naar de andere...
...of er een heftruck was verhuurd.
Een van de verdachten had zijn naam achtergelaten.
CLIËNT
Ik ben journalist.
We doen onderzoek naar de federatie.
Ik wil graag uw kant van het verhaal horen.
VRACHTWAGENCHAUFFEUR
Hebt u gestolen siroop vervoerd?
Ik heb ahornsiroop vervoerd, maar ik wist niet dat die gestolen was.
Niemand heeft gezegd: 'Deze siroop is gestolen.'
Nee.
U was maar een chauffeur? -Ja.
Op het eerste gezicht lijkt Sébastien een aardige man.
Er kleefde niks crimineels aan hem.
Deed hij alsof zijn neus bloedde?
Toen werd duidelijk dat hij de link was tussen Avik Caron...
...en Richard Vallières.
In 2010 kocht Avik Caron een pakhuis in Saint-Louis-de-Blandford.
In 2011 vroeg de federatie hem...
...of ze een deel van het pakhuis mochten huren...
...om ahornsiroop op te slaan.
Avik Caron besefte dat hij met die ahornsiroop...
...op een goudmijn zat.
Hij had daarvoor niks met de sector te maken gehad.
Om die te stelen en er aan te verdienen...
...had hij iemand op de zwarte markt nodig.
Hij vroeg Sébastien Jutras iemand te vinden...
...die op de zwarte markt handelde in ahornsiroop.
Sébastien Jutras kent Richard Vallières.
Richard kende de zwarte markt...
...uit zijn verleden.
Hij ging 'n stapje verder door met Avik in zee te gaan.
Het was een zondag en ik werkte in het suikerbos.
Ik besefte dat een auto was gestopt op de weg.
Ik werd gefilmd.
Het was een privédetective van de federatie.
De intentie van de federatie was om ons kapot te maken.
Zorg dat ze niet meer terugvechten.
Deze mensen gingen naar hun huis...
...en vroegen om elektrarekeningen.
Je bankrekening, hoeveel alimentatie je aan je vrouw betaalde, wat dan ook.
Toezicht is op zich niet slecht...
...maar vrijheid moet de basis zijn.
Federatie van Ahornsiroopproducenten legt beslag op ahornsiroop
90.718 KILO INGENOMEN IN 2013
Op een bepaald moment zeiden sommigen:
'Ik leef toch in een vrij land? Dit moet stoppen.'
Onafhankelijken houden UPA-inspecteur tegen
Mensen weigerden inspectie.
Eén keer wachtte een groep van 50 mensen een inspecteur op. Ze zeiden:
'Vertrek of wij zorgen dat je vertrekt. Je gaat dat suikerbos niet in.'
Je wordt ergens wakker en wordt even stevig aangepakt.
Dat was een keerpunt.
Toen begon de rebellenbeweging groter te worden.
We willen de monopolie van de UPA doorbreken.
Nu heb je producenten die met het gevecht...
...naar 't hoogste hof willen.
Ze bestrijden vuur met vuur.
Een foto met opa.
Toen mijn vader de regiodirecteur was...
...moest hij mensen van het systeem overtuigen.
Soms word je bedreigd.
Mensen willen doorgaan zoals ze gewend zijn.
Soms wordt het vervelend.
Ik weet nog dat we in 2000 de bomen aftapten.
Ik kijk naar de suikerhut.
Ik zie er rook uitkomen.
Ik weet niet hoe ik mijn sneeuwschoenen uitdeed en erheen rende...
...maar het was al te laat.
De productie stond in brand.
We waren de eerste van drie.
Ahornsiroop-maffia-aanslag
Suikerhut directeur brandt af
Ik kan niemand beschuldigen, maar ik zeg dit.
Brand in suikerhut Pierre Lemieux
Drie branden in twee weken. Alle drie...
MISDRIJF
...bij regiodirecteuren van de federatie.
Toeval?
Het was de eerste keer dat ik mijn vader zag huilen.
Dit heeft mijn vader toch niet verdiend?
We houden een vergadering en we stemmen democratisch...
...mag je dan in die extremen vervallen?
De Madrid is een verzorgingsplaats langs snelweg 20 in Quebec.
In juni 2011 ontmoetten...
...Avik Caron, Sébastien Jutras en Richard Vallières elkaar daar.
Het team besloot dat Avik Caron de siroop zou stelen...
...en Richard Vallières die zou vervoeren en verkopen.
Toen besloten ze definitief de diefstal te plegen.
Het was goed georganiseerd.
Er waren veel mensen bij betrokken.
De vaten werden uit het pakhuis gehaald, in vrachtwagens geladen...
...en er werden lege nepvaten neergezet.
Sébastien Jutras had 104 vaten gekocht van een legaal bedrijf.
Elk vat ziet er precies hetzelfde uit.
Ze moesten precies dezelfde kleur hebben.
Dezelfde tint blauw en de juiste stickers...
...want de federatie plakt die op de vaten...
...en die moesten identiek zijn.
Toen brachten ze de vaten naar 'n pakhuis, gehuurd door Richard Vallières.
Daar moest de siroop worden overgeladen...
...van de federatievaten naar andere vaten.
Men zegt dat ze met de vaten naar 'n rivier gingen...
...en er daar water in deden.
De vaten werden teruggebracht naar het eerste pakhuis.
Toen verkocht Richard Vallières de siroop aan Étienne St. Pierre...
...die hem vervoerde naar de VS, Duitsland en Japan.
Dit gebeurde in 2011 en 2012.
Vallières zat in de puree.
Hij had onderzoek moeten doen.
Hij had moeten kijken met wie hij zaken ging doen...
...clandestien.
Als je Avik kent...
...zou je niet met hem in zee gaan.
Caron weet niks af van ahornsiroop.
Hij is niet bekend met de sector.
Hij had een crimineel verleden.
in de Italiaanse maffia
Er waren serieuze beschuldigingen. Banden met de maffia.
Mensen voelden zich er niet meer prettig bij.
Maar ze waren er te zeer bij betrokken.
Hun telefoons waren traceerbaar, dus gebruikten ze prepaids.
Als je die sms'jes leest...
...zie je dat ze steeds bezorgder worden.
SMS WE HEBBEN EEN PROBLEEM
HET IS DRINGEND BEN JE ER?
IEMAND VAN DE FEDERATIE ZAG DE VRACHTWAGEN.
DOE EVEN RUSTIG.
IK DOE RUSTIG.
DE FEDERATIE KOMT ERAAN...
...VOOR DE INVENTARISATIE.
ZORG DAT JE NIET ONTDEKT WORDT.
WE GAAN DE LICHTEN UITDOEN
HET ALARM GING AF IN HET PAKHUIS, IS ALLES GOED?
De politie onderzoekt een ahornsiroopdiefstal buiten Montreal.
Duizenden liters ahornsiroop zijn uit een pakhuis gestolen.
HEB JE HET NIEUWS GEZIEN?
GOOI DE TELEFOONS WEG.
Opeens escaleerde de boel, het werd enger.
Richard zegt dat Avik Caron tegen hem zei:
'Ik weet waar je woont.'
Dat hij zou worden doodgeschoten als hij iets zei.
Ze konden beter hun mond houden...
...anders zouden ze de gevangenis ingaan.
Ga maar achterin zitten, Sébastien.
Heeft iemand je hiervoor iets beloofd of bedreigd?
Geen beloftes.
Ze zeiden dat het geen kwaad kon...
...maar geen beloftes.
Dat klopt. Het heet medewerking aan het onderzoek.
Ik kende siroophandelaren, omdat ik siroop vervoerde.
Hij zei: 'Ik wil wat siroop verkopen.'
Ik wist niet waar het vandaan kwam.
Hij vroeg: 'Wil je me zijn nummer geven?'
Dus gaf ik hem het nummer van Richard Vallières.
Toen zag ik de vaten.
Een plus een is twee.
Ik begreep het.
Omdat je de siroop ergens anders heen bracht?
Ik wist wat er gebeurde.
Sébastien Jutras getuigde tegen Avik Caron en Richard Vallières.
Nu over Étienne St. Pierre.
Maar hij getuigde ook tegen Étienne St. Pierre.
Om geld te verdienen...
...moesten de dieven de siroop verkopen aan een exporteur.
Étienne St. Pierre had niks met de diefstal zelf te maken.
Maar het vervoer en de verkoop van siroop uit Québec was verboden.
Ze namen alles in beslag. Alle siroop.
Ze namen mijn administratie in beslag.
Ze hieven mijn bankrekeningen op.
Ze beweren dat ik samenzwoer.
Richard belde me gewoon op of ik siroop wilde.
Ik zei: 'Ja.'
De politie zei dat het om de diefstal draaide...
...maar dat was niet zo. Ze wilden mijn bedrijf sluiten.
De federatie wil niet dat andere mensen zakendoen.
Zij willen de macht over de siroop. 100 procent.
De politie deed deze week arrestaties...
...wegens 'n diefstal die bekend werd...
...omdat die zo uniek was.
Deze week oogstten ze de verdachten.
Ze worden aangeklaagd voor diefstal, samenzwering en fraude.
RECHTBANK TROIS-RIVIÈRES, QUEBEC
Ik volgde de ahornsiroopdiefstal van het begin tot het eind.
Ik wilde altijd...
...mensen steunen die m'n situatie herkennen...
...omdat ik weet hoe moeilijk het is.
En ik begrijp ze.
Voor Richard was dit zijn manier om te protesteren tegen de federatie...
...maar hij ging er te ver in.
Je kunt het juridische systeem bevechten, zoals Angèle.
Deze jongens vochten op 'n andere manier.
Het is hetzelfde gevecht.
Die mensen durven tegen 't systeem te vechten.
Drie mannen veroordeeld
Een Canadese jury heeft drie mannen...
...schuldig verklaard in verband met de ahornsiroopdiefstal.
AVIK CARON - 6 JAAR IN DE CEL BOETE VAN $1,7 MILJOEN
RICHARD VALLIÈRES - 8 JAAR IN DE CEL BOETE VAN $10 MILJOEN
ÉTIENNE ST. PIERRE - 2 JAAR HUISARREST BOETE VAN $1,03 MILJOEN
Twee maanden na het vonnis...
...sprak het hooggerechtshof zich uit over Angèles zaak.
Ze behandelen haar zaak niet en ze moet de boetes van de federatie betalen.
Wat ik erover kan zeggen...
...is dat de federatie...
...kopers criminaliseert.
In Quebec zijn drugs niet verboden...
...maar kun je worden berecht vanwege ahornsiroop.
Wat is gevaarlijker?
Als je iemand al 15 jaar kent...
...weet je dat ze eerlijk zijn.
Ze willen leven van de ahornsiroopindustrie.
Ik vind dit heel erg voor Mr St. Pierre.
Hij wilde gewoon rustig van zijn pensioen genieten.
Toen dit in 2002 begon hoopte ik nog op mijn pensioen...
...omdat ik dacht dat we over vijf of tien jaar zouden winnen...
...en alles geregeld zou zijn.
Maar het verliep niet zoals we hoopten.
Wat mijn pensioen betreft, dat bestaat niet.
Er staat iets op onze kentekens in Quebec...
...'Je me souviens.' Ik herinner me...
Ik herinner me wat mijn vader in deze sector stak.
Hij deed goed werk.
Wat betreft het werken met ahornsiroop...
...ik denk dat we dit jaar voor het eerst...
...ervan kunnen leven als gezin.
Dat kon je je in de jaren 80 niet voorstellen.
In de afgelopen 15 jaar...
...is de export verdubbeld en de waarde verdriedubbeld.
De sector was 20 jaar geleden minder dan 100 miljoen waard...
...en is nu alleen al in Quebec een half miljard waard.
We functioneerden als locomotief voor de sector.
Ik heb nu een toekomst...
...door de keuzes die toen zijn gemaakt.
Zonder de federatie zou ook siroop worden gemaakt...
...omdat het in onze genen zit.
Maar niet op grote schaal.
Het was altijd David tegen Goliath.
Je vecht echt tegen een systeem.
Ik zou zo'n strijd niet aangaan...
...als ik daar bang voor was.
Ik blijf vechten voor persoonlijke vrijheid in Quebec.
Elke gecontroleerde economie in de wereld is mislukt.
Als het zo doorgaat en zich niet aanpast...
...hebben we maar een paar jaar voordat het systeem afbrokkelt.
Die mensen willen een economie zonder regels.
Dat de sterksten overleven...
...en de slechten zullen sterven. Jammer dan.
Ze begrijpen niet dat vanwege die regels...
...faillissementen onder de producenten...
...nauwelijks voorkomen.
Bij de federatie is er geen limiet aan wat we kunnen bereiken.
Ik ben geen maffiafiguur. Ik ben ondernemer.
Als ik aan de toekomst denk, word ik vrolijk...
...omdat ik kansen zie.
Zo'n 1200 mensen vragen om toegang tot het systeem.
Mensen willen erbij, omdat ze geld kunnen verdienen.
Dat was vroeger niet zo.
Ik denk niet veel aan de toekomst.
Als ik aan de toekomst denk, voel ik me niet goed.
Waarom worden mensen geruïneerd?
Waarom laat je ons niet met rust?
We raken al onze vrijheid kwijt.
Iedereen is boos. Door die diefstal is het debat weer op gang gekomen.
De federatie zegt dat zo'n diefstal nooit meer zal voorkomen.
Maar als deze kloof in deze provincie blijft groeien...
...zou het weer kunnen gebeuren.
Ondertiteld door: Iris Scherphof